طرح کسب و کار یا بیزینس پلن چیست؟

همه ما درباره بیزینس پلن چیزهای زیادی شنیده ایم اما شاید در اینباره که طرح کسب و کار چیست، چگونه نوشته می شود و چه کمکی به کسب و کار تازه ما می کند اطلاعاتی نداشته باشیم. در این مقاله آموزشی اصولی که برای نوشتن یک طرح کسب و کار یا بیزینس پلن  (Business Plan) که شما به عنوان صاحب استارت آپ به آن نیازمندید ارائه شده است. بنابراین تا انتهای این مقاله از  استارتاپ ریت با ما همراه باشید تا این مبحث را با هم بررسی کنیم.

اهداف یک بیزینس پلن چیست؟ آیا واقعاً لازم است که یک طرح تجاری برای کسب و کار کوچک خود داشته باشید؟ برای پاسخ به این سوالات در ابتدا باید به این سوال پاسخ دهیم که اصلا بیزینس پلن یا طرح تجاری چیست؟

بیزینس پلن

 

طرح کسب و کار یا بیزینس پلن چیست؟

بیزینس پلن یکی از مهم‌ترین برنامه‌هایی است که شما باید هنگام شروع یک کسب و کار داشته باشید. به بیان ساده، یک بیزینس پلن سندی است که اصول اولیه کسب و کارتان، محصولاتی که می خواهید عرضه کنید و یا خدماتی که ارائه خواهید داد، بازار هدف و اهدافی که برای آینده کسب و کارتان در نظرگرفته اید در یک بازه زمانی، را مشخص می‌کند. داشتن یک بیزینس پلن میتواند مسیر حرکت شما به سمت موفقیت را مشخص سازد.

اکثر بیزینس پلن‌ ها برنامه سه تا پنج سال بعدی شرکت را پوشش می­‌دهند. در نتیجه شما نمی­‌توانید اهمیت یک طرح کسب و کار (BP) را دست‌کم بگیرید. برنامه ریزی یا طرح کسب و کار آنقدر مهم و ضروری است که شما تقریبا بدون آن قادر به پیاده سازی هدف خود نخواهید بود. در طرح کسب و کار شما قبل از هر اقدامی برای هدفی که دارید مراحلی را تعیین می کنید، جزئیات هر یک را مشخص می کنید،  هدف شما از انجام هر یک و سپس تعیین می کنید چه مقدار زمان و هزینه برای هر کدام از این بخش ها باید اختصاص دهید.

 

چرا واقعاً به یک طرح کسب و کار نیاز دارید؟

موضوع مشترک در تمام کسب و کارها اهمیت و ضرورت وجود بیزینس پلن می باشد که در هر کسب و کار دلیل این ضرورت می تواند متفاوت باشد. برخی از این دلایل عبارت‌اند از:

  • در صورتی که برای شروع کسب و کار خود به وام بانکی و یا یک شریک تجاری نیاز دارید
  • شناسایی و درک بازار هدف و تحلیل و تحقیق عملکرد رقبا
  • تعیین اینکه در چه جایگاهی قرار دارید و هدف رسیدن به چه جایگاهی می باشد.
  • جمع آوری اطلاعات ضروری برای شروع، استراتژی های جذب و فروش و …
  • برنامه ریزی برای بخش مالی و برنامه ریزی برای پیاده سازی اهداف موجود با میزان بودجه تعیین شده

 

کدام نوع طرح کسب و کار برای من مناسب است؟

درواقع انواع مختلفی از طرح‌های تجاری وجود دارد، شامل طرح‌های استارت آپ، (لینک به مقاله ۲۵ فاکتور که با رعایت آنها استارتاپ موفقی خواهیم داشت)  اسناد طرح و برنامه داخلی، طرح‌های استراتژیک، طرح‌های عملیاتی، طرح‌های تجاری ایجادشده برای تمرکز روی رشد. هر یک از این نوع برنامه‌های تجاری دارای اهداف متفاوت هستند، اما به‌طورکلی همه این نسخه‌ها به دو فرمت اولیه یا کلی تقسیم می شوند.

 

طرح کسب و کار سنتی

یک سند طولانی و رسمی است که مقدار زیادی اطلاعات دارد و برای بسیاری از صاحبان کسب ‌وکارهای جدید دلپذیر است. یک طرح کسب و کار سنتی به‌طورمعمول شامل بخش‌های زیر است:

  • خلاصه اجرا:برجسته‌ترین اطلاعات که به صورت کلی روند شما را در بیزینس مشخص میکند.
  • توضیحات شرکت: جایی که شما در آن قرار دارید، میزان بزرگی شرکت، هدف و چشم‌انداز شما برای انجام کار.
  • محصولات یا خدمات: چیزهای که قصد فروش یا ارائه آن را دارید.
  • تحلیل بازار: بررسی دقیق بازاری که قصد رقابت را در آن دارید و خلاصه‌ای از بازار هدف.
  • استراتژی بازاریابی: یک طرح کلی از چگونگی قیمت‌گذاری، تبلیغ، و فروش خدمات یا محصولات.
  • خلاصه مدیریت: ساختار کسب و کار شما و شیوه مدیریت آن.
  • تحلیل مالی: جزئیات مسائل مالی در شرایط حاضر، نیازمندی‌ها برای رشد کسب و کار در آینده، و همچنین برآورد هزینه‌های مورد نظر برای پیاده سازی.

طرح کسب و کار سنتی زمان بر است و تحقیقات زیادی می‌خواهد تا تکمیل شود. و برای کسب و کارهای بزرگ بیشتر مورد استفاده قرار میگیرد.

 

طرح کسب و کار ساده یا تک صفحه‌ای

یک طرح کسب و کار ساده یا یک‌صفحه‌ای، یک بیزینس پلن خلاصه است که می‌توانید به‌عنوان نقطه شروع بیزینس پلن سنتی استفاده کنید. وقتی‌که طرح کسب و کار ساده خود را ایجاد کردید آماده ‌باشید تا به سؤالات زیر پاسخ دهید:

  • چشم‌انداز:تعیین کنید که برای ۱، ۳ و ۵ سال آینده خود چه چشم اندازی در نظر دارید؟
  • مأموریت و هدف: هدف و مأموریت شما از ایجاد این کسب و کار چیست؟
  • استراتژی‌ها: می‌خواهید کسب و کار خود را چگونه بسازید؟ چه چیزی را می‌خواهید بفروشید؟ مزیت رقابتی شما چیست؟
  • سرمایه استارت آپ: مقدار کل سرمایه‌ای که برای راه‌اندازی کسب و کار نیاز خواهید داشت چقدر است؟
  • هزینه‌های پیش‌بینی‌شده: چه هزینه‌هایی را به‌صورت ماهانه بعد از راه‌اندازی برای کسب و کار خود پیش‌بینی می‌کنید؟
  • درآمد موردنظر: بعد از راه‌اندازی کسب و کار، بعد از سه ماه و بعد از ۶ ماه و بعد از یک سال چه درآمدی را برای کسب و کار خود پیش‌بینی می‌کنید؟
  • طرح عملی: آیتم‌های عملی ویژه ای که برای کسب و کار خود در نظر گرفتید چیست؟ و چه کارهایی برای پیاده سازی باید انجام دهید؟ نقاط عطف آینده شما چیست؟ با این نقاط عطف چه‌کارهایی را باید انجام دهید تا به اهداف خود برسید؟

 

طراحی بیزینس پلن بهتر به کمک ابزار های رایگان

برای ایجاد یک طرح تجاری باید زمان و توجه خود را به آن اختصاص دهید، اما ابزارهایی برای طرح کسب و کار مورد استفاده  هستند که فرآیند طراحی بیزینس پلن شما را ساده‌تر می‌کنند، بسیاری از آن ها به‌طور رایگان در دسترس هستند. همچنین ابزارهای آنلاین از جمله ابزار بیزینس پلن SBA و سرویس‌هایی مانند  RocketLawyer در صرفه جویی زمان به شما کمک شایانی می کنند.

 

۳ قانون برای نوشتن یک طرح کسب و کار

  • بیزینس پلن خلاصه و مختصر بنویسید.

طرح های تجاری باید کوتاه و مختصر باشند زیرا:

اول اینکه اگر می خواهید برنامه کسب و کارتان خوانده شود، پس کوتاه و خلاصه بنویسید (هیچ کس نمی خواهد یک طرح تجاری ۱۰۰ صفحه ای یا حتی ۴۰ صفحه ای را بخواند).

دوم، طرح کسب و کار شما باید وسیله ای برای اجرا و رشد کسب و کارتان باشد. برنامه کسب و کار چیزی که در طول زمان استفاده و اصلاح می شود. یک بیزینس پلن بیش از حد طولانی یک مشکل بزرگ برای بازبینی و اجرا ایجاد می کند.

  • مخاطبان خود را بشناسید

برنامه خود را با استفاده از زبان مخاطبین خود بنویسید و خیلی تخصصی حرف نزنید. به عنوان مثال، اگر شرکت شما یک فرایند پیچیده علمی را توسعه می دهید، طبعا سرمایه گذاران آینده شما دانشمندان نیستند (و تمام اصطلاحات علمی دقیق را که می خواهید استفاده کنید را درک نمی کنند)، شما باید طرحی منطبق با درک مخاطبان بنویسید.

  • تقلید نکنید

اکثر صاحبان کسب و کار و کارآفرینان ، کارشناس یا فارغ التحصیل کسب و کار و یا رشته بازاریابی نیستند. پس طبیعی است که نتوانند یک طرح کسب و کار حرفه ای تدوین کنند. اما متاسفانه بسیاری از صاحبان کسب و کار اقدام به تقلید و یا کپی برداری از سایر طرح های کسب و کار می کنند. هر بیزینس پلنی مختص به همان کسب و کاری است که برای آن طراحی شده است. حتی طرح کسب و کار رقبا نیز نمی تواند برای کسب و کارتان مناسب باشد. بنابراین به فکر کپی نباشید و با با توجه به شرایط خود اقدام به نوشتن بیزینس پلن خود کنید.